Nieuwe Gracht 1870

Anna Vooght

Weduwe van Jan Cruijwagen, Johannes Troost en Abraham van Buuren.

Vier lege kavels

1691

1870
Eigenaresse Anna Vooght. Haar achternaam wordt ook geschreven als Voogt of Voogt. Spelling werd pas in de 19de eeuw gestandaardiseerd.

Hoewel het natuurlijk om Anna Vooght gaat begin ik met een schilderij waarop haar derde echtgenoot, Jan Cruijwagen, als klein jongetje afgebeeld is.

Meebeeck_Cruywagen_Family_by_Van_Loo.jpg

Jacob van Loo 1642

Als Hendrick Meebeeck Cruijwagen (uiterst rechts) in 1623 trouwt met Barbara Jans (naast hem), heeft hij het tamelijk eenvoudige beroep van zeilmaker. Daarnaast heeft hij een winkel in victualiën  (scheepsbenodigdheden). Financieel is Hendrick zeer succesvol en in 1642 kan hij met zijn gezin en schoonmoeder poseren voor deze hofstede aan de Uitweg, tussen de Ringsloot en de Sloterdijkermeer.

De hofstede erfde hij overigens van zijn rijke, doopsgezinde, schoonmoeder. Zelf was hij remonstrants. 

De familie Meebeeck Cruijwagen hoort bij de rijke bovenlaag die ’s zomers de hitte en stank van de stad konden ontvluchten naar een tweede huis. Maar Hendrick en Barbara krijgen ook te maken met alle ellende van het zeventiende-eeuwse bestaan. Zes van hun twaalf kinderen sterven vóór hun ouders. En Rijckert, het kleintje in jurk dat hier voor zijn moeder staat, is pas in de twintig als hij overlijdt.
Twee zoons zullen overzees hun geluk zoeken. Claas (zittend in de wagen) zal jaren in Oost-Indië verblijven en Pieter (tweede van links) zit lang in West-Afrika.

"Onze" Jan, de toekomstige man van Anna Vooght, is het jongetje dat de bok vasthoudt.

Dan nu het zeer infrormatieve verhaal naar aanleiding van dit schilderij;  'De familie Meebeeck Cruywagen', Maandblad Amstelodamum 49

(1962), pp. 79-84. Hierna zal de stamboom en de onroerendgoed bezitingen in o.a. de Halsteeg wat duidelijker zijn. 

1962_cruywagen_deel_1.jpg
1962_cruywagen_deel_2.jpg
1962_amstelodanum_1.jpg
1962_amstelodanum_2.jpg
1962_amstelodanum_3.jpg
1962_amstelodanum_4.jpg

Op deze bladzijde gaat

het over Jan en Anna.

Een roddel over Jacob Cruijwagen, die een onecht kind verwekt zou hebben bij de dienstbode. Hij en zijn broer Jan (Jan was samen met Cornelis zijn voogd) woonden toen op de hofstede aan de Uitweg. Helaas was het waarschijnlijk meer dan een roddel, gezien deze officiële akte uit april 1672.  

Ondanks zijn misstap in het verleden had Jacob later Hendrick, de zoon van Anna Vooght,  en ook Cornelis, de zoon van Elisabeth de Ringh, in huis. Daar kreeg hij overigens wel een vergoeding voor. 

De naam Cruijwagen. 

Hendrick werd in 1598 geboren  als zoon van Goossen Cornelisz Meebeeck en Aetgen Jans Tengnagel. Achternamen stonden in deze tijd nog niet vast. De spelling was fonetisch, zodat we Cruijwagen / Kruijwagen en andere variaties tegenkomen.  Ook kon je, zoals we zullen zien, rustig een andere achternaam aannemen. Bij zijn huwelijk in 1623 noemt Hendrick zich namelijk Cruijwagen,  naar zijn winkel in scheepsbenodigdheden op de Nieuwendijk, wat vanouds de Gulden Kruijwagen heette. Zelf ging hij met zijn gezin op de Singel 2 wonen. Hij had er aardigheid in om op al zijn huizen een gevelsteen met een kruiwagen aan te brengen. Ook zoon Jan was trots op de naam. Anna Vooght krijgt van hem een zilveren ketting met een hanger in de vorm van een kruiwagentje. 

cruijwagen singel 2 gevelsteen 2.jpg
cruijwagen singel2anno1905.jpg

Singel 2 Gevelsteen met kruiwagen

Gevelstenen van Amsterdam

Het huis Singel 2 bestaat nog steeds. Mèt gevelsteen.

Deze foto is uit 1905 met de oorspronkelijke ondergevel. 

Dan wordt het nu tijd voor de stamboom van de familie Cruijwagen.  Anna Vooght trouwde Jan Cruijwagen in 1672. Zij was toen al twee keer weduwe. 

Het was gebruikelijk in die tijd, zeker voor mannen, om na de dood van een partner snel te hertrouwen. Een weduwe kon ervoor kiezen alleen te blijven, vooral omdat ze dan, anders dan in omliggende landen, handelsbekwaam was. Na de dood van haar laatste man maakte Anna daar goed gebruik van. 

Hendrick Jansz Cruijwagen

Geboren 21 08 1598 Amsterdam

Begraven 11 11 1659

Zeilmaker en victualiënhandelar.

(Handelaar in scheepsbenodigdheden)

Trouwt

21 04 1623  Amsterdam

Barbara Jans Mastenbroek

Geboren .. .. ....

Begraven 26 04 1650 Noorderkerk

Ze kregen 12 kinderen, waarvan er zes volwassen werden.

stamboom crijwagen.jpg
cornelis_Troost_zelfportret_1745.jpg

Zelfportret van Cornelis Troost uit 1745. Oma Elisabeth de Ringh werd geestesziek. 

Haar zoon Cornelis Meebeeck, ook kunstschilder, kreeg rechtzaak na rechtzaak van haar te verduren. 

Zo dacht ze dat hij haar stiekem als naaktmodel had gebruikt en de hele stad haar nu herkende. 

Ze zette hem het huis uit, en deed moeilijk over geld. Cornelis werd opgevangen door oom Jacob Cruijwagen.

Hij stierf jong, in 1690, en liet weinig werk na. Wel werd hij met veel egards begraven. (5 1/ 5 uur beluidt)

Ze benoemde haar vier kinderen tot erfgenamen in 1677. In 1695 verkocht ze het huis de Cruijwagen op de Brouwersgracht, wat behoorlijk wat geld opbracht. Maar toen was alleen dochter Barbara nog in leven. 

Zelf trok ze op het eind van haar even rusteloos tussen Den Haag, Delft, Haarlem en Amsterdam.

Lees hier over haar wanen en rechtzaken tegen haar zoon Cornelis Meebeeck:

(Ook de boedelinventaris van papa Cornelis Cruijwagen is erbij geplaatst)

De eerste man van Anna Vooght was Abraham van Buuren. Met hem kreeg ze twee zoons, Barent en Cornelis. Barent stierf jong. Cornelis werd notaris en een steun en toeverlaat van zijn moeder. Haar tweede man was Johannes Troost. Hij had al zeven kinderen uit een eerder huwelijk. Met haar stiefzoon Cornelis had Anna een goed contact. Hij had een "Franse" winkel ( een winkel in Franse mode artikelen) en Anna kocht goederen voor hem in. Later trouwde een zoon van hem met een dochter van de oudste zoon van de Cruijwagens. Met Johannes Troost kreeg Anna drie kinderen waarvan alleen dochter Anna volwassen werd. Jan Cruijwagen was de derde echtgenoot van Anna.  Met hem kreeg ze een dochter (Barbera) en zoon (Henrick).Na de dood van haar derde echtgenoot had Anna vier kinderen van drie vaders en behoorlijk wat geld en goederen geërfd. Al haar mannen waren ontvanger van de krijgsraad. Dat wil zeggen dat ze belastingen inden. Net als haar schoonzoon Mijndert Prins uit Haarlem belastingen inde, maar daarover later meer.

anna_voogt_van_buren_ondertrouw_amsterdam_31_12_1655.jpg

Anna en Abraham

Ondertrouw 31 december 1655

Hij is 24 en woont op de 

Oudezijds Achterburgwal

Zij is 21 en woont op de Vijgendam.

Abraham sterft in 1661

troost_en_voogd_1681 .jpg

Anna en Johannes Troost

Ondertrouw 3 november 1662

Waar hij woont is onduidelijk, Anna

woont in de Halsteeg.

Johannes sterft in de Halsteeg september 1670

cruywagen_anna_troost_Ondertrouw_op_30_maart_1696_te_Amsterdam.jpg

Anna en Jan Cruijwagen

Ondertrouw 30 april 1672 

Hij is 39 en woont in de Houttuinen, zij is ook 39.

Ze was al zes maanden zwanger van Barbara. 

Jan gaat bij Anna wonen in de Halsteeg en

sterft daar januari 1681

Over de Halsteeg, waar Anna Voogt jaren heeft gewoond.

De Halsteeg voor de verbreding tot Damstraat

Johannes Lingelbach (1622 – 1674) De Dam met het Stadhuis in aanbouw 1656.jpg
De Dam met het Stadhuis in aanbouw (1636 - 1676) - Johannes Lingelbach.jpg

Halsteeg 

In 1868 werd de complete bebouwing tussen Hal- en Pijlsteeg gesloopt en de nieuwe verbrede straat gerooid. Bij raadsbesluit van 30 september 1868
kreeg de nieuwe straat de naam Damstraat. In 1880 kreeg de Damstraat een met hout verhard wegdek en in 1890-’92 werd de straat, met Oude Doelenstraat en
de Hoogstraten tot de Sint Anthoniesbreestraat, de eerste geasfalteerde weg van de stad. 

Anders dan de naam misschien doet vermoeden was de Halsteeg een belangrijke winkelstraat die de Kalverstraat en Nieuwendijk naar de kroon stak. Dit was de ‘Straat
van de Schoenmakers’. Behalve schoenmakers kon men hier ook waaierverkopers,
goudsmeden, ivoorwerkers en galanterieën in zogenaamde ‘Franse winkels’ vinden.
Uit een boedelscheiding weten we wat daar zoal te koop was: kant, doeken, lint, hoepelrokken, hoeden, kousen, pantoffels, prinsessenkappen (?), pluimen, tassen en waaiers.

www.theobakker.net

Na de dood van Johannes Troost erft Anna Voogt 5/6 deel van hun huis aan de Halsteeg. Ze blijft hier wonen met haar nieuwe echtgenoot Jan Cruijwagen.

atlas de Wit 1698 .jpg
Oude_Huizen_aan_de_Oudezijds_Voorburgwal_bij_de_voormalige_Halsteeg_-_afgebroken_-_thans_d

De Dam met het stadhuis in aanbouw

Twee schilderijen van Johannes Lingelbach, 1656. Anna was toen 22 jaar.

De Halsteeg ligt recht tegenover het stadhuis (nu het Paleis op de Dam).